Nafaka Kaldırma Davası Nasıl Açılır ve Gerekçeleri Nelerdir?

Nafaka kaldırma davası, nafaka alacaklısının evlenmesi, işe girmesi, yoksulluk halinin ortadan kalkması veya ödeyen kişinin mali durumunun ciddi şekilde bozulması halinde Aile Mahkemesi bünyesinde açılır. Dava açıldığı an nafaka ödeme yükümlülüğü kendiliğinden durmaz; mahkeme kararı kesinleşene kadar ödemeleri kendi isteğinizle keserseniz hakkınızda icra takibi ve tazyik hapsi süreci başlatılabilir. Dava açma giderleri 2026 yılı itibarıyla harçlar ve tebligat masrafları dahil yaklaşık 3.500 TL – 5.000 TL tutmaktadır.

Nafakayı Sona Erdiren Kanuni Gerekçeler

Türk Medeni Kanunu uyarınca nafakanın kaldırılması için tarafların mali durumlarında veya yaşam şartlarında kalıcı bir değişim yaşanmalıdır. Yoksulluk nafakasında ve iştirak nafakasında kaldırma sebepleri birbirinden farklı hukuki dayanaklara sahiptir.

Nafaka alacaklısının resmi olarak yeniden evlenmesi halinde yoksulluk nafakası kendiliğinden sona erer. Resmi bir evlilik olmasa dahi alacaklının başka biriyle fiilen karı koca gibi yaşaması, yoksulluğunun ortadan kalkması veya haysiyetsiz bir yaşam sürmesi durumunda dava açılarak nafaka iptal edilebilir.

İştirak nafakasında ise en temel gerekçe çocuğun 18 yaşını doldurarak ergin olmasıdır. Ayrıca çocuğun kendi gelirini elde etmeye başlaması veya evlenmesi durumunda da anne ya da babanın ödediği iştirak nafakası dava yoluyla kaldırılır.

Nafaka ödeyen tarafın ağır hastalığa yakalanması, işini kaybetmesi veya kayda değer miktarda fakirleşmesi de nafakayı kaldırma ya da indirme davasının haklı gerekçeleri arasında yer alır.

Dava Dosyasına Eklenmesi Gereken Belgeler

Nafaka kaldırma davasında iddiaların somut delillerle ispatlanması davanın seyri açısından zorunludur. Mahkemenin iddialarınızı kabul etmesi için resmi kayıtlar ve tanık beyanları büyük önem taşır.

• Nüfus kayıt örneği: Tarafların evlilik, çocuk ve aile durumunu gösteren belge.
• SGK hizmet dökümü: Eski eşin çalışmaya başladığını veya gelir elde ettiğini belgeleyen evrak.
• Tapu ve araç kaydı sorgulamaları: Nafaka alacaklısının üzerine geçen taşınmaz veya taşıt tespiti.
• Sosyal medya ve haberleşme kayıtları: Fiilen başkasıyla evlilik dışı birleşme yaşandığını kanıtlayan görseller.
• Tanık listesi: Tarafların sosyal ve ekonomik durumunu yakından bilen kişilerin isim ve adresleri.
• Banka hesap dökümleri: Ödeyen tarafın gelir kaybını veya alacaklının gelir artışını gösteren belgeler.

Nafaka İptali İçin İzlenmesi Gereken Adımlar

Dava sürecinin hatasız yürütülmesi, hak kayıplarının önüne geçilmesi açısından adım adım takip edilmesi gereken hukuki bir prosedürdür.

1. Gerekçeleri ve Delilleri Toplayın: İlk aşamada eski eşin işe girdiğini, evlendiğini veya fiilen başkasıyla yaşadığını gösteren resmi evrakları ve tanıkları hazırlayın.
2. Dava Dilekçesini Hazırlayın: Olayın özetini, yasal gerekçeleri ve talebinizi net şekilde ifade eden başvuru dilekçesini yazın.
3. Harç ve Masrafları Yatırın: Nöbetçi Aile Mahkemesi veznesine veya UYAP sistemine gerekli dava harçlarını ve gider avansını yatırın.
4. Tensiye Zaptı ve Davalıya Tebligat: Mahkemenin hazırladığı tensip zaptı sonrası dava dilekçeniz karşı tarafa tebliğ edilir ve 2 haftalık cevap süresi başlar.
5. Ön İnceleme ve Tahkikat Duruşmalarına Katılın: Hakimin tarafları dinlediği, kolluk aracılığıyla Sosyal ve Ekonomik Durum (SED) araştırması yaptırdığı duruşmalarda hazır bulunun.
6. Kararın Alınması ve Kesinleştirilmesi: Mahkemenin nafakanın kaldırılması yönünde verdiği kararı gerekçeli karar yazıldıktan sonra kesinleştirin.

Yoksulluk ve İştirak Nafakasının Kaldırılması Arasındaki Farklar

Yoksulluk nafakası eşe, iştirak nafakası ise velayet altındaki çocuğa verilen destektir. İki nafaka türünün kaldırılma şartları kanunda ayrı hükümlere bağlanmıştır.

Nafaka İptali Sürecinde Karşılaşılan Durumlar

Mahkeme sürecinde en çok kafa karıştıran hususlar genellikle mevzuattaki özel durumlar ve uygulamadaki farklılıklardan kaynaklanır.

Mahkeme Kararından Sonra Yapılacak İşlemler

Mahkeme nafakanın kaldırılmasına karar verdikten sonra kararın kesinleşmesi beklenmelidir. Karar kesinleştikten sonra ilam, nafakanın tahsil edildiği İcra Dairesine sunularak icra takibi ve maaş hacizleri tamamen kaldırılır.