İhbar Tazminatı Alabilmek İçin Gerekli Şartlar Nelerdir?

İhbar tazminatı alabilmenin ilk ve en temel şartı, belirsiz süreli iş sözleşmesi ile çalışıyor olmak ve iş akdinin yasal bildirim sürelerine uyulmadan feshedilmesidir. İşveren sizi haklı bir neden göstermeksizin ve önceden haber vermeksizin işten çıkardıysa, kıdeminize göre 2 ile 8 hafta arasında değişen ücretiniz tutarında ihbar tazminatı ödemek zorundadır. Aynı kural, haber vermeden istifa eden çalışan için de geçerlidir; bu durumda tazminatı işveren talep etme hakkına sahip olur.

İhbar Tazminatı Hak Etme Koşulları

İş Kanunu kapsamında bir çalışanın veya işverenin bu ödemeyi talep edebilmesi belirli hukuki zeminlere dayanır. Şartların biri dahi eksik olduğunda ihbar tazminatı hakkı tamamen ortadan kalkar.

İhbar tazminatına hak kazanabilmek için sözleşme türünden fesih biçimine kadar şu ana şartların sağlanması gerekir:

• Belirsiz Süreli İş Sözleşmesi Bulunması: Süresi baştan belli olan belirli süreli iş sözleşmelerinde ihbar tazminatı hakkı doğmaz. Sözleşmenizin ucu açık yani belirsiz süreli olması şarttır.
• Bildirim Öneli Tanınmamış Olması: Taraflardan birinin iş akdini feshederken kanunda belirtilen 2 ila 8 haftalık bildirim süresini karşı tarafa fiilen kullandırmamış olması gerekir.
• İşverenin Haksız Fesih Yapması: İşveren, çalışanı İş Kanunu 25. madde kapsamındaki ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırılık gerekçesi dışındaki sebeplerle işten çıkarmış olmalıdır.
• İşçinin İstifa Etmemiş Olması: İş sözleşmesini kendi isteğiyle sonlandıran çalışan, haklı bir nedeni olsa dahi ihbar tazminatı alamaz.

İşveren size fesih bildirimini yazılı olarak tebliğ etmek ve yasal süreyi işyerinde çalışarak geçirmenize izin vermekle yükümlüdür. Bu süre tanınmadan derhal yapılan fesihlerde ihbar tazminatı peşin olarak ödenmek zorundadır.

Kıdem Süresine Göre İhbar Bildirim Süreleri

İhbar tazminatının miktarı, çalışanın o işyerindeki toplam hizmet süresine göre doğrudan değişiklik gösterir. Kıdeminiz arttıkça işverenin size vermesi gereken haber verme süresi ve dolayısıyla alacağınız tazminat tutarı yükselir.

İş Kanunu çerçevesinde belirlenen yasal bildirim süreleri ve tazminat karşılıkları şu şekildedir:

Sözleşmelerde belirtilen bu süreler kanuni alt limitlerdir. İş sözleşmesi veya toplu iş sözleşmesi ile bu sürelerin artırılması mümkündür ancak azaltılması hukuken geçersiz sayılır.

İhbar Tazminatı Talebi Nasıl Yapılır?

İş sözleşmeniz yasal bildirim sürelerine uyulmaksızın feshedildiğinde hakkınızı aramak için belirli adımları sırasıyla takip etmeniz gerekir.

1. Fesih Bildirimini Yazılı Talep Edin: İşverenden işten çıkarma gerekçesini ve bildirim süresi verilmediğini açıkça belirten yazılı fesih belgesi alın.
2. İbranameye Şerh Düşün: Size imzalatılmak istenen belgelerin altına “İhbar tazminatı ve tüm yasal alacak haklarım saklıdır” şeklinde yazılı şerh ekleyerek imzalayın.
3. Arabuluculuk Bürosuna Başvurun: Adliyelerde bulunan Arabuluculuk Bürosu üzerinden işverene karşı dava şartı olan arabuluculuk sürecini başlatın.
4. Görüşmelerde Anlaşma Sağlayın: Arabulucu gözetiminde yapılan oturumda hesaplanan giydirilmiş brüt ücret üzerinden işverenle uzlaşmaya çalışın.
5. İş Mahkemesinde Dava Açın: Arabuluculuk görüşmelerinde anlaşma sağlanamaması halinde düzenlenen son tutanak ile birlikte İş Mahkemesi nezdinde dava açın.

İhbar Tazminatı Sürecinde Karşılaşılan Anlaşmazlıklar

İhbar tazminatı ödemeleri ve şartları konusunda işçi ile işveren arasında uygulamada en çok uyuşmazlık çıkan durumlar belirli konular çevresinde toplanır.

Tazminat Ödemesinin Yapılmaması Durumunda Yapılacaklar

İşverenin yasal süre içinde ihbar tazminatını hesaba yatırmaması halinde adliyelerdeki arabuluculuk bürosu üzerinden süreci resmi olarak başlatmanız gerekir. Arabuluculuk görüşmelerinde uzlaşma sağlanamadığı takdirde alacağın yasal faiziyle tahsili için İş Mahkemesi nezdinde dava açma hakkınız mevcuttur.